Historia Gminy

Informacje na temat Gminy

Historia Gminy

Tereny Kotunia w XIX stanowiły własność rodziny Chłusowiczów herbu Gozdawa i rozciągały się po obu stronach środkowego biegu rzeki Świdnicy. Nazwa miejscowości składa się z prasłowiańskiej nazwy kota i przyrostka –uń, który formował nazwy topograficze i inne. Prasłowiańska nazwa kota oznaczała pomieszczenie dla małych zwierząt, skąd pochodzi staropolski wyraz kociec i polski kojec. Nazwa głównej miejscowości gminnej wskazuje na istnienie miejscowości już blisko 3000 lat, Wynika z tego, że Prasłowian uważa się za ludność kultury łużyckiej, zamieszkującą tereny dzisiejszej Polski od około 1500-do 500 lat przed narodzenie Chrystusa. Funkcjonowanie tak starej nazwy wskazuje na ciągłość osadniczą, które potwierdzają liczne znaleziska i badania archeologiczne prowadzone od 1934 roku na gruntach dawnych dóbr Kotunia. Najwcześniejszym odkryciem było cmentarzysko kultury łużyckiej, znajdującej się koło rybakówki na krańcach wschodnich Kotunia oraz ceramika wcześniejszej kultury trzcinieckiej, znaleziona nieco dalej na południe od cmentarzyska łużyckiego. Prócz tego w latach 1953-1954 na północnej granicy dawnych dóbr Kotunia natrafiono na groby w obstawie kamiennej. Odkryte groby popielnicowe pochodzą z okresu archeologicznej kultury pomorskiej sprzed 2500 lat. W 1994 roku na cmentarzysku odkryty został grób podkloszowy, który znajdował się w drodze polnej, łączącej Józefin z Mingosami, stanowiącej granicę miejscowości. Popielnica grobowa pochodzi z okresu Hallstad D (550-400 p.n.e.). W Latach pięćdziesiątych w ramach zbierania eksponatów do zorganizowanej w Szkole Podstawowej w Kotuniu wystawy archeologicznej, przekazano następujące przedmioty: toporek kamienny, siekierka płaska z szarego kamienia, dobrze wygładzona; siekierka krzemienna, spatynowana na żółto-rudy kolor, starannie wygładzona z trapezowym obuchem; nóż z krzemienia czekoladowego, siekierka krzemienna o przekroju soczewkowym. Wymienione przedmioty pochodzą z epoki neolitu datowanego na lata 5200-3700 przed narodzeniem Chrystusa.

1972 roku zapadła decyzja o utworzeniu gminy Kotuń z siedzibą w Kotuniu. W 1999 roku narodziła się podmiotowość, samorządność i odpowiedzialność lokalnej społeczności, która od tamtego czasu dokłada starań, aby stale podnosić jakość swojego życia poprzez budowę infrastruktury, modernizację szkół i rozwój ośrodków społeczno-kulturalnych.


Bogata historia gminy Kotuń znajduje swoje odzwierciedlenie w krajobrazie gminy, który obfituje w wartości zabytkowe. Do największych zabytków należy zaliczyć:

·         Park Dworski w Broszkowie, poł XIX w., nr rej. 274 z 24.07.1980 r. i z 19.12.1997 r.

·         Zespół dworsko-parkowy w Chlewiskach, poł XIX-XX w., nr rej.A-279 z 29.08.1980 r.

·         Aleja dojazdowa do dworu w Chlewiskach, rej. A-426 z 12.10.1993 r.

·         Pałac w zespole pałacowo-parkowym w Cisiu-Zagrudziu, nr rej. A-265 z 17.05.1980 i z 28.05.1997 r.

·         Zespół dworski w Gręzowie XIX-XX w., nr rej. A-422 z 17.06.1980 i z 17.04.1997 r.

·         Dworzec kolejowy kolei warszawsko-Terespolskiej w Kotuniu, ul. Siedlecka 13, z 1866 roku, nr rej. A-867 z 11.09.2009 r. wraz z budynkiem gospodarczym

·         Młyn wodny drewniany w m. Kuźnica-Żdżar, pocz. XIX w., nr rej. 4/29 z 10.05.1954 r.

·         Starokatolicki Kościół mariawitów w Żeliszewie Dużym, drewniany, pocz. XX w., nr rej. A-318 z 29.12.1983 r.

·         Kościół p.w. Świętej Trójcy wraz z dzwonnicą w Żeliszewie Podkościelnym 2, poł XVIII-XIX w., nr rej. 597 z04.04.1962 r.

·         Park pałacowy w Żeliszewie Podkościelnym, 1786 r, XiX w., nr rej. 409 z 19.03.1962 r.


tekst Zbigniew Todorski

Historia Gminy

Informacje na temat Gminy



Gmina Kotuń


jest jedną z trzynastu gmin składających się na powiat siedlecki. Położona jest we wschodniej jego części na obszarze 150 km2, gdzie około 65% zajmują użytki rolne, a około 22% powierzchni gminy stanowią lasy. Przez teren Gminy przepływa rzeka Kostrzyń z dopływami o wysokiej klasie czystości.


Przez Gminę przebiegają dwa szlaki komunikacyjne: droga krajowa nr 2 Terespol - Świecko na odległości 60-85 km od Warszawy, -wzdłuż której umiejscowiona jest nitka wodociągowa - oraz linia kolejowa Terespol - Kunowice z trzema przystankami osobowymi w miejscowościach Sosnowe i Koszewnica oraz Kotuniu.


Wysokie walory przyrodnicze, atrakcyjne położenie oraz uwarunkowania infrastruktury stwarzają Gminie Kotuń bardzo korzystne warunki turystyczno-wypoczynkowe oraz miejsce dla wszelkiego rodzaju inwestycji.
Swoim zasięgiem Gmina Kotuń obejmuje 32 miejscowości: Albinów, Bojmie, Broszków, Chlewiska, Cisie-Zagrudzie, Czarnowąż, Gręzów, Jagodne, Józefin, Kępa, Koszewnica, Kotuń, Łączka, Łęki, Marysin, Mingosy, Niechnabrz, Nowa Dąbrówka, Oleksin, Pieńki, Pieróg, Polaki, Rososz, Sionna, Sosnowe, Trzemuszka, Tymianka, Wilczonek, Żdżar, Żeliszew Duży i Żeliszew Podkościelny.


Gmina jest doskonale wyposażona w elementy infrastruktury technicznej: 94% ludności posiada dostęp o sieci wodociągowanej, 100% powierzchni gminy jest stelefonizowane, ponad 130 km utwardzonych dróg, na całym terenie gminy dostępna jest energia elektryczna. Gmina posiada własne wysypisko odpadów komunalnych, za które otrzymała nagrodę Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, w roku 2001 powstała nowa oczyszczalnia ścieków w Kotuniu wraz z kanalizacją. Ponadto na terenie gminy znajdują się 4 stacje paliw i 4 stacje tankowania gazu.